Eenmaal in groep 5 gaat begrijpend lezen echt als vak gegeven worden. Op sommige scholen wordt daar een complete lesmethode voor aangeschaft (zoals Grip op Lezen). Andere scholen houden het bij hoofdstukken Taal Verkennen, Tekstbegrip of Begrijpend Lezen binnen de vaste taalmethode.

In groep 5 wordt een start gemaakt met enkele belangrijke vaardigheden op het gebied van begrijpend lezen. We bespreken de belangrijkste vaardigheden in dit artikel.

 

Tekstsoorten

In groep 5 moeten kinderen een aantal tekstsoorten kunnen begrijpen. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • Verhalende teksten
  • Informatieve teksten
  • Teksten met een mening
  • Teksten die je willen overtuigen
  • Handleidingen en gebruiksaanwijzingen

Kinderen moeten van een tekst aan kunnen geven wat voor soort tekst het is.

 

Waar gaat de tekst over? Voorkennis en voorspellen.

Ook voorkennis speelt in groep 5 een grote rol. Van tevoren moeten kinderen hun voorkennis gebruiken om te bepalen waar een tekst over zal gaan (voorspellen). Ze kijken hier naar de illustraties (vaak nog rijkelijk aanwezig), maar ook naar de kopjes van de tekst, de titel en de inleiding.

In de lessen wordt hier vaak goed op getraind. Leerkrachten laten teksten eerst globaal doornemen alvorens de tekst echt te lezen.

In ons gratis oefenboekje voor begrijpend lezen staan ook twee korte teksten die de voorkennis activeren en gericht vragen om wat er nog komen gaat.

Download Gratis Oefenboek

 

Verbanden leggen

Verwijswoorden en signaalwoorden zijn in groep 5 erg belangrijk. Ze dienen namelijk om verbanden teleggen. Zo moeten kinderen in groep 5 kunnen aangeven naar welke situaties een verwijswoord verwijst. Zoals in deze tekst:

De scooter kwam met veel herrie de straat inrijden. De bestuurder had een groene helm op. Vince herkende hem direct.

Naar wie verwijst “hem”?

Het signaalwoord geeft vaak oorzaak en gevolg aan, een doel en middel of een probleem en oplossing. Bijvoorbeeld:

Door middel van een recente update deed mijn telefoon het weer.

 

Conclusies trekken en samenvatten

Ook moeten kinderen conclusies kunnen trekken uit een tekst. Als een schrijver in een tekst heel enthousiast is over een bepaald product, moet de conclusie zijn dat de schrijver tevreden is.

Sommige teksten moeten kort worden samengevat. Kinderen moeten weten welke zinnen deel uitmaken van de kern van de tekst en samen de samenvatting vormen. Hier wordt in groep 6 op verder gegaan.

 

Moeilijke woorden uit de tekst afleiden

In groep 5 komen ook veel nieuwe woorden terug. Het gaat om woorden die kinderen vaak nog niet kennen, maar die ze wel uit de tekst kunnen halen. Ze leren dat ze terug moeten lezen of vooruit moeten lezen omdat daar de betekenis vaak wordt uitgelegd. Ook kan het zijn dat een illustratie het woord verduidelijkt of dat het woord uit meerdere delen bestaat die ook weer tot het goede antwoord leiden.

 

Structuur van een tekst

Aan het einde van groep 5 wordt van kinderen verwacht dat ze de structuur van een verhaal herkennen. Ze begrijpen dat aan het begin van een verhaal de hoofdpersonen worden geïntroduceerd en dat in het midden van het verhaal (de kern) de belangrijkste gebeurtenissen plaatsvinden en opgelost worden om tot slot een afronding te krijgen.

 

Gratis oefenen?

In groep 5 begint begrijpend lezen met de basis. Deze basis wordt in groep 6 en 7 verder uitgebouwd en in groep 8 vooral herhaald.

Wil je je kind goed voorbereiden? Download dan ons gratis oefenboekje.

Download Gratis Oefenboek